Τηλεργασία

Έχουν περάσει δύο χρόνια από τη στιγμή που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακήρυξε τον Covid-19 πανδημία. Λόγω την πανδημίας και των lockdowns, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χάσει τις δουλειές τους και πολλοί αναγκάστηκαν (και ακόμα αναγκάζονται) να εργαστούν από το σπίτι.

Πολλοί ακαδημαϊκοί και ειδικοί στον τομέα των επιχειρήσεων ισχυρίζονται ότι η «τηλεργασία» (ή εξ αποστάσεως εργασία) έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας και ότι η τυπική εργασία γραφείου 9-5 είναι παρελθόν και ότι αυτό είναι μια θετική εξέλιξη. Βέβαια οι προβλέψεις είναι πάντοτε επισφαλείς και δύσκολες και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όταν μιλάμε για το «θαυμαστό καινούριο κόσμο» της εργασίας. Χαρακτηριστικά, ο διάσημος Βρετανός οικονομολόγος Τζων Μέιναρντ Κέινς το 1930 προέβλεψε ότι στις αρχές του 21ου αιώνα θα εργαζόμαστε 15 ώρες την εβδομάδα. Γνωρίζουμε όλοι πόσο έξω έπεσε και πόσο ουτοπικό παραμένει αυτό αφού πολλοί από εμάς εργαζόμαστε 40-55 την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση, η τηλεργασία ίσως παραμείνει και αυτό εγείρει μια σειρά από ζητήματα τα οποία πρέπει να μας απασχολήσουν.

Πρώτον, το ζήτημα της παραγωγικότητας. Παρ’ ότι πολλές εκθέσεις και μελέτες ισχυρίζονται ότι η τηλεργασία αυξάνει την παραγωγικότητα, δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των μελετητών στο κατά πόσο πόσον η τηλεργασία καθιστά τους εργαζόμενες παραγωγικότερους. Εδώ είναι σημαντική η εμπιστοσύνη των εργοδοτών προς τους εργαζόμενους. Είναι σημαντικό να νιώθει ο εργαζόμενος ότι τον εμπιστεύονται, κάτι το οποίο τον κάνει να εργάζεται καλύτερα. Δεύτερον, το ζήτημα του «υβριδικού» τρόπου εργασίας. Πολλοί επιχειρηματίες και πολιτικοί ήδη προτείνουν ή προσδοκούν έναν «υβριδικό» τρόπο εργασίας, δηλαδή εργασία και από το σπίτι και από το γραφείο. Αυτό φαντάζει ως κατάσταση θετικού αθροίσματος (win-win) αφού αρκετοί εργαζόμενοι φαίνεται να προτιμούν την εξ αποστάσεως εργασία (είναι προφανές ότι η μετακίνηση είναι βραχνάς για έναν μεγάλο αριθμό εργαζομένων) και, από την άλλη μεριά, οι επιχειρήσεις καταφέρνουν να μειώσουν το λειτουργικό κόστος τους σε σημαντικό βαθμό (αν και όχι όλες οι επιχειρήσεις φαίνεται να βλέπουν μια τέτοια προοπτική ελκυστική).Ωστόσο, η κοινωνικοποίηση των εργαζομένων θα είναι ακόμα απαραίτητη διότι οι συσκέψεις πρόσωπο με πρόσωπο δημιουργούν το αίσθημα της σύνδεσης και κάνουν την εργασία ευκολότερη και γρηγορότερη. Το τελευταίο είναι αποτέλεσμα της διάχυσης της πληροφορίας και της γνώσης. Επιπλέον, παρ’ ότι η μείωση της μετακίνησης προς τον χώρο της εργασίας ελκύει πολλούς εργαζόμενους, είναι πιθανότατο να χρειαστούν να αυξήσουν τον χώρο στον οποίο εργάζονται στο σπίτι, το οποίο αυξάνει τα έξοδα τους· σε κάποιες περιπτώσεις δε μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουν κατοικία για να έχουν έναν λειτουργικό χώρο εργασίας. Τρίτον, το ζήτημα της ισότητας των φύλων. Όχι μόνο ήταν πιο πιθανό οι γυναίκες να χάσουν τη δουλειά τους εν μέσω πανδημίας αλλά υπάρχει και το μακροχρόνιο πρόβλημα ότι οι γυναίκες είναι επιφορτισμένες με τις περισσότερες δουλειές στο σπίτι. Κάποιοι θα ισχυρίζονταν ότι η τηλεργασία μπορεί να συμβάλει στο να έχουν οι γυναίκες καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και, αν οι πατέρες εργάζονται από το σπίτι, οι οικογενειακές υποχρεώσεις θα μοιράζονται εξ ίσου. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να συμβάλει στην επαγγελματική ανέλιξη των γυναικών. Πέμπτον, το ζήτημα της υγείας και της νομικής προστασίας. Ενώ η παραγωγικότητα πρέπει να διασφαλιστεί, πρέπει να διασφαλιστούν και η υγεία και τα δικαιώματα των εργαζομένων. Μια πλειάδα μελετών έχει δείξει ότι τηλεργασία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ψυχοκοινωνικών ασθενειών, καθώς και δημιουργεί μυοσκελετικά προβλήματα όταν ο χώρος της εργασίας δεν είναι εργονομικά σχεδιασμένος, ενώ πολλές φορές οι εργαζόμενοι εργάζονται περισσότερες ώρες είτε επειδή θέλουν να δείξουν την συνέπεια και τον επαγγελματισμό τους είτε επειδή, σε κάποιες περιπτώσεις, δεν υπάρχει σαφές πλαίσιο που να ορίζει θέματα όπως το ωράριο.

Γενικώς, φαίνεται ότι η τηλεργασία έχει μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα τόσο για τον εργαζόμενο όσο και για τις επιχειρήσεις. Παρ’ ότι εδώ μπορέσαμε να θίξουμε κάποια ζητήματα μόνο ακροθιγώς, είναι βέβαιο ότι ο Covid-19 έχει σίγουρα επιφέρει τεράστιες αλλαγές στην οργάνωση και στη μορφή της εργασίας οι οποίες θα συνεχίσουν να μας απασχολούν στο μέλλον.

Δρ. Νίκος Καρφάκης, Λέκτορας Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανωσιακής Θεωρίας, CTL Eurocollege

 

Πηγή: https://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/1337728/tilergsia

To teleworking.gr είναι μια πρωτοβουλία του EILD.